Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Bolu 24°C
Az Bulutlu

Erken Çocukluk Döneminde Bilişsel Değişimler

4-7 yaş arasındaki sezgisel düşünce alt evresinde ise çocuklar akıl yürütmeye ve yetişkinleri soru bombardımanına tutmaya başlarlar.

Erken Çocukluk Döneminde Bilişsel Değişimler
REKLAM ALANI
02.12.2020
147
A+
A-

ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE BİLİŞSEL DEĞİŞİMLER

3 Görüşü inceleyerek başlayacağız.

ARA REKLAM ALANI

Piaget’in İşlem Öncesi Evresi

*Çocuklar hala zihinsel olarak işlem yapamazlar fakat; dünyayı sembollerle ifade edebilirler, kalıcı kavram oluşturabilirler,akıl yürütebilirler.

*2-4 yaşı kapsayan sembolik işlev alt evresinde çocuklar o anda orda bulunmayan bir nesneyi zihinsel olarak ifade edebilirler fakat düşünceleri yine de ben-merkezcilik (egosantrizm: genellikle 2-6 yaş çocuklarında görülür; çocuğun algısı tamamen kendisi üzerinedir.) ve canlandırmacılık ile sınıflandırılmıştır.

*4-7 yaş arasındaki sezgisel düşünce alt evresinde ise çocuklar akıl yürütmeye ve yetişkinleri soru bombardımanına tutmaya başlarlar. 

Vygotsky’nin Kuramı

*Kuram gelişimde sosyo-yapısalcı bir yaklaşıma sahiptir. Ona göre çocuklar bilgilerinin sosyal etkileşimleri üzerine oluştururlar.

 Dili sadece başkalarıyla etkileşime geçmek için değil, aynı zamanda plan yapmak, rehber olmak, kendi davranışlarını gözlemlemek ve problemlerine çözüm aramak için kullanırlar.

* Kuram aynı zamanda yetişkin ve akranların çocuklara destek olarak onlara öğrenmelerinde yardımcı olacağını söylemektedir.

Bilgi İşleme Süreci

* Çocuğun uyarıcıya verdiği tepki erken çocukluk döneminde çarpıcı olarak gelişmektedir. Bu dönemde gerçekleşen yönetici ve sürdürülebilir dikkatteki ilerlemeler oldukça önemlidir fakat küçük çocuklar hala bu dönemde bir durumun belirgin özelliğine daha fazla dikkat göstermektedirler.

*Kısa süreli bellekte gelişmeler yaşanır. Verilen iyi ipuçlarıyla küçük çocukların uzun süreli belleklerindeki doğruluk payı arttırılabilir.

ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE DİL GELİŞİMİ

Ses Bilgisini ve Biçim Bilgisini Anlama

*İlk çocukluk döneminde çocuklar dildeki kurallar sistemini kavramaya başlarlar. Ses bilgisi anlamında bakıldığında, çocukların bu dönemde konuşulmakta olan dildeki seslere karşı duyarlı hale geldiği görülmektedir. Berko’nun klasik deneyi ( Berko, bir çocuğa anlamsız isimlerle resimler gösterildiği ve ardından onlar hakkındaki ifadeleri tanımlamasını istediği Wug Testini yarattı ve bunu, küçük çocukların bile dilbilimsel morfoloji hakkında örtük bilgiye sahip olduğunu göstermek için kullandı.) çocukların biçim bilgisi anlayışlarıyla ilgili önemli bilgiler vermektedir.

Ses Dizimi ve Anlam Bilgisindeki Değişimler

*Okulöncesi dönemde çocuklar söz dizimi ve kelimelerin cümle içinde nasıl yer alması gerektiğini öğrenir ve uygular.

*Anlam bilgisi olarak da çocuğun kelime dağarcığı oldukça artar.

Kullanım Bilgisindeki İlerlemeler

*İlk çocukluk dönemindeki çocukların iletişim becerileri gelişir.

*İletişim kurarken başkalarının varlığına gereksinim duyarlar ve duruma uygun şekilde konuşma biçimlerini değiştirmeyi öğrenirler.

Küçük Çocuklarda Okuma Yazma

*Bu dönemde ana baba ve öğretmenler çocuklarına okuma yazma becerilerini geliştirmeleri için destekleyici bir ortam sunmalıdır.

*  Çocuklar; dikkatlerini çekebilecek dinleme, konuşma, yazma ve okuma etkinliklerinde aktif katılımcılar olarak yer almalıdır.

ERKEN ÇOCUKLUK DÖNEMİNDE DUYGUSAL GELİŞİM VE KİŞİLİK GELİŞİMİ

Benlik

* Erikson’un kuramına göre, erken çocukluk, gelişimin girişimciliğe karşı suçluluk duygusu çelişkisini içerdiği bir dönemdir. Okul öncesi çocuğun kendini vücut bölümleri, maddi varlıklar ve fiziksel aktiviteler yoluyla ifade etmesine dönüşür.

* Yaklaşık 4-5 yaşlarında, çocuklar kendini karakter özelliklerine göre tanımlamaya da başlarlar. Küçük çocuklar kendilerini ve diğerlerini eskiden düşünüldüğünden daha iyi anlatmaya başlarlar.

Duygusal Gelişim

Küçük çocukların duygularındaki gelişmeler, duyguları ifade etme, duyguları anlama ve duyguları düzenlemeyi içerir. Küçük çocukların duygu aralığı, erken çocukluk sırasında giderek gurur, utanç ve suçluluk gibi öz-bilinç duygular deneyimlemeye başladıkça genişler.

*2-4 yaş arasında çocuklar duyguları açıklamak için daha fazla terim kullanırlar ve duyguların sebeplerini ve sonuçlarını daha fazla öğrenirler. 4-5 yaş arasında, çocukların duyguları yansıtma ge tek bir olayın insanlarda farklı duygulara yol açacağını anlama yeteneği gelişir.

*  Ayrıca sosyal standartlara uymak için duyguları kontrol etmek gerektiğine olan farkındalıkları artar.  Duygu koçluğu yapan ebeveynlerin çocukları duyguları reddeden ebeveynlerin çocuklarından daha etkili bir biçimde duygularını düzenlemektedirler. Duygusal düzenleme, başarılı akran ilişkilerinde önemli bir rol oynar.

Cinsiyet

*Cinsiyet, erkek veya dişi olmanın psikolojik boyutları ile ilgilidir. Cinsel kimlik, çoğu çocuk için 2,5 yaşından itibaren edinilir.

*Cinsiyet rolü, dişi veya erkeklerin nasıl düşünmesi,  davranması ve hissetmesi gerektiğini belirten bir dizi beklentidir.

*Cinsiyet gelişimindeki biyolojik etkiler kromozomları ve hormonları içerir. Ancak, biyoloji cinsiyet gelişimindeki tamamen tek belirleyici değildir.

*  Ebeveynler çocukların cinsiyet gelişimini özellikle etkiler ve akranlar, özellikle cinsiyete uygun davranışları ödüllendirir.

*Cinsiyet şeması kuramı, ( şema, bireyin algılarını organize eden ve yönlendiren çağrışımlar ağıdır.) cinsiyet gelişiminde bilişin rolünü vurgular.

Çocukları davranış olarak anlayabilmek, onların ruhsal anlamda sağlıklı bir şekilde büyütebilmek ebeveynlerin en çok dikkat ettiği konulardır. Ebeveynler bu konularda kendilerini geliştirmelidirler. Çocuklarına verecekleri eğitim çocuklarının ilerideki karakterini büyük ölçüde etkiler. Bu noktada ebeveynlerin kendilerini yeterli görmesi ve bunun için gerekli çabayı göstermeleri gerekmektedir. Ebeveynlerin çocuk gelişimi ile ilgili eğitim almış olmaları bu dönemi destekler. Bu dönemde ebeveynlerin kendi çabaları ile birlikte destek bir güç olmaları gayet önemlidir. Eğitim kurumlarında desteklenen çocuklar sosyal hayatlarında daha başarılı olurlar. Yapılan araştırmalar da 3-6 yaş aralığında çocukların bilişsel gelişiminin okul öncesi eğitim alma, ailenin ekonomik gelir düzeyi ve ebeveynlerin çocuk gelişimi ile ilgili bilgi düzeyi gibi etkenlere bağlı olarak doğru orantılı bir artış tespit edilmiştir (Servet, 2007). Bu gibi sonuçlar ele alındığında çevrenin çocuğun bilişsel gelişimi üzerinde etkisini çok açık bi şekilde görebiliriz.

                                                               KAYNAKÇA

 Şenol S., (2019, Mayıs 2016). Egosantrizm, Benmerkezcilik Nedir? ,12 Ekim 2020 tarihinde https://medium.com/t%C3%BCrkiye/egosantrizm-benmerkezcilik-nedir-e6bd48204938 adresinden ele geçirildi.

 Wug testi,  Wikipedia, https://en.wikipedia.org/wiki/Jean_Berko_Gleason

 Öter Gülay, “3-6 yaş arası çocukların gelişim özellikleri”, 12 Ekim 2020 tarihinde https://benimyuvam.com/yazilar.asp?id=5&y=217 adresinden ele geçirildi.

 Fatma Servet, (2007).  “Aile destekli kurum merkezli eğitim alan ve hiç okul öncesi eğitim almayan 3-6 yaş çocukların bilişsel gelişimlerinin karşılaştırılması”, Marmara Üniversitesi Tez Koleksiyonu, İstanbul.

Hazırlayanlar: Bolu Adal Psikolojik Danışmanlık Merkezi

Stajyer Psk. İnci KAYA

Stajyer Psk. Ceyda BAYRAK

Stajyer Psk. Duygu ÖN

REKLAM ALANI
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.